Uzun bir aradan sonra çizgi roman okuyayım dedim. Daha önce hiç Iron Man romanı okumamıştım. Bu, yazar Matt Fraction ve çizer Salvador Larroca elinden çıkmış ödüllü bir seri olan The Invincible Iron Man'in ilk cildiymiş. Matt Fraction elinden Hawkeye, Punisher, Batman 2025, Uncanny X-Men gibi bayağı eser çıkmış birisi. Çizimlerden hiç hoşlanmadığımı özellikle belirtmeliyim.

Hikayenin dönemi İç Savaş sonrası Tony'nin SHIELD direktörlüğü yaptığı bir periyot. Anladığım kadarıyla Iron Man 3 filminin konusunda bu seriden bayağı bir detay kullanmışlar. Konunun iskeletinde çok benzerlik görüyorum. İlk filmdeki iş arkadaşı Obadiah Stane'nin deli oğlu Ezekiel Stane farklı alanlardan Tony'yi ciddi şekilde sınamaya gelmiş ve kendisini altıncı kabusuyla tanıştırıyor. İşlenen karakterler Tony, Stane, Richards, Peter gibi dahi nörofarklılar olduğu için onların gözünden dünyaya bakmak ve düşüncelerini incelemek gerçekten hoşuma gidiyor.

Tony atalarının mirası olan silah endüstrisi şirketinin vizyonunu değiştirmeye bayağı odaklanmış birisiyken, karaborsadan kendi teknolojisini ters mühendislikle daha üst bir seviyeye çıkararak dünyayı kaosa sürükleyebilecek bir teknolojinin önünü açmış durumda olan Stane, onu kendi mirası üzerinde kumar oynayacak kadar zor duruma düşürüyor. İnsanları canlı bombaya çeviren ve biyolojik enerjilerini nükleer seviyesine çıkarabilen bir teknoloji üçüncü filmde Mandarin üzerinden anlatılmıştı. Onunla da baş etmek için Ev Partisi Protokolü'nü kullanmıştı. Yalnız, bu yönleriyle falan da bakınca herhangi bir şeyin film uyarlamasına ciddi haksızlık edildiğine bir kere daha emin oldum. Evet, romanın da sonunda Tony Peter'ın kamerasından ilk defa endişeli ve yorgun görüntüleniyor ama Iron Man 3'te verilen panik-obsesif psikoloji başka bir seviyeydi. Hele bunu tüm Avengers mitolojisine yedirdikleri için ben hiç eleştiride bulunamam bu noktada. Bu arada, karakter arasındaki ilişkilerde film serisindeki sıcaklığı asla bulamıyorsunuz bunu da belirtmeliyim. Hele Pepper gerçekten film serisinin tuzu biberiydi. Burada öyle yakın bir ilişkileri yok sanırım ve Tony'nin kendisini hayatta tutma çabalarına nankör tripleri açıkçası şu günlerde fevkalade canımı sıktı. Adamın suratına karşı sen bombasın ben de öyle olmak istemiyorum iması yaptı ya la.

Hikaye bana bir nevi çift dikiş oldu ve etkilendim diyemem. Çizimler de benim için ekstra sevimsiz olunca pek verimli bir okuma oldu diyemem ama yine de uzun zaman sonra güzel bir his verdi.

Shakespeare’in adını biliriz. Kaleme aldığı trajedileri; Romeo ve Juliet’in imkânsız aşkını, Kral Lear’ın kızlarından gördüğü vefasızlığı, Macbeth’in hırstan gözünün dönüşünü…

Ancak kaleminin ardındakilerden pek haberimiz yoktur. Eser olan Hamlet’i tanırız ama -Shakespeare’in hayatını araştıranlar hariç- Hamlet ya da Hamnet diye bir oğlu olduğunu bilmeyiz.
Kimi kaynaklara göre Anne, kimilerine göre de Agnes olan karısı da sadece bir isimden ibarettir bildiğimiz tarihte. Edebiyat ise tarihin boşluklarını dolduruyor.

Bu kitapta yazar, bize Agnes’ın hikâyesini kurgulayarak anlatıyor.

Agnes, doğayla iç içe büyüyen, şifacı bir kadın. Bitkilerin dilini biliyor. Birini baş ve işaret parmağı arasındaki eti tuttuğu zaman onun düşüncelerini algılayabiliyor. Zamanın ona neler getireceğini sezgilerinde duyuyor. Kitap, gerçekçilik ve fantazya arasındaki tampon bölgede, büyülü gerçekçiliğin topraklarında geziniyor.

Stanford kasabasında eldivencinin oğlu olan Latince öğretmeniyle karşılaşmasını, birbirlerine âşık oluşlarını, evlenmelerini geçmiş ve şimdiki zaman arasındaki yumuşak geçişlerle okuyoruz. Bu arada William Shakespeare’in adı kitapta bir kez bile geçmiyor. Onun adı “Agnes’ın kocası”. Nasıl tarih, William’ı ön plana çıkarmışsa kitap da tam tersini yapıp Agnes’ı öne çıkarıyor.

Agnes iki çocuğu olacağını söylüyor hep. Öyle seziyor. Fakat ikinci hamileliğinde ikiz çocuk dünyaya getiriyor: kordon dolanarak doğan zayıf bebek Judith, güçlü ve kuvvetli bir bebek olan Hamnet.

Büyüdüklerinde de bebekliklerindeki gibi olur ikizler. Judith sıkça hastalanan, narin bir kız çocuğudur. Hamnet ise genç bir erkek olma yolunda ilerlemektedir. Agnes, ölümün Judith’i alıp götürmesinden korkar hep. Onu korumak ister.

Bu sırada yalnızdır Agnes. Çünkü kocası, ailesinden uzağa, Londra’ya gitmiş, görkemli tiyatro kariyerine başlamıştır.

Kitaba iki yerde hayran oldum. Birisi, veba taşıyan pirelerin maymundan miçoya, oradan bir gemiye, Venedik’ten gelen cam hediyelikleri saran kumaşa geçişi, vebanın Stanford’a kadar taşınmasıydı.

Diğeri de ikinci kısımdaki cenaze sahnesi. Buradan itibaren yirmi otuz sayfa boyunca sessizce gözyaşı akıttım. Çocuğunu kaybeden bir annenin acısını öyle bir anlatıyor ki yazar. “Yaşatıyor” demek isterdim, ama umarım hiçbir anne böyle bir acı yaşamaz, birazını okurla paylaştırıyor diyeyim.

Kitabı bir parça kalbim kırık bitirdim.

Merhaba, incelemeyi yazmadan önce diziyi en iyi nasıl anlatabilirim diye çok düşündüm. Cümleler kurdum ve sonra onları sildim, hatta pek adetim olmamasına rağmen yapay zekaya bile danıştım; nasıl cümleler kursam daha vurucu olur? Minvalinde sorular sordum. Ama sonra çokta kasmamak lazım diye düşündüm. Ve diziyi kendi cümlelerimle, kendi bakış açımla anlatmaya karar verdim. Öncelikle benim şu ana kadar izlediğim en iyi kapitalizm eleştrisi yapan yapım bu oldu. -Aslında squid game haricinde bu tarz dizi ve filmleri henüz çok izlemediğimi de belirtmem gerek-ama özellikle ilk sezonu bana oradaki insanların çaresizliğini çok net hissettirdi. Başrolün öfkesini eminim benimle birlikte birçok seyirci de hissetmiştir. Gerçek ölümlerin yaşandığı, tek suçu fakir olmak olan insanların keyif için kanının döküldüğü ortamın bu vahşetle tezat oluşturacak şekilde çocuksu olması, oynanan oyunların da çocuk oyunları olması diziyi daha da çarpıcı yapıyor. Ve kendi adıma müziklerine bayıldım. Gelgelelim işin ironik tarafına; dizi ilk sezonunda sağlam bir kapitalizm eleştirisi yapmasına karşın ikinci ve üçüncü sezonda tam olarak eleştirdiği sistemin bir parçası oluyor ve sırf daha fazla kâr elde etmek için dizinin hiç gereği olmamasına rağmen ikinci ve üçüncü sezonlarını da çekiyor! Hele final bölümünde squide game'in Amerika versiyonunun geleceğini görmek benim yüzümde hüzünlü bir tebessüm oluşmasına sebep oldu. Ah işte, netflix tutmuş diziyi bırakmıyor diyelim. Peki ya sen Hwang Dong-hyuk? İnsan böyle tükürdüğünü yalamamalı bence! Öyle olunca dizinin ilk sezonundaki o sağlam eleştiri de samimi gelmemeye başlıyor:( Her neyse biraz sosyal darwinizm'e ve bunun squid game dizisindeki yerine değinmek isterdim ama bunu düzgün bir şekilde İfade edemeyeceğimden endişelendim o yüzden benim de izleyip, diziyi seyretmeye karar verdiğim evrim ağacı videosunu - squid game dizisi ve sosyal darwinizm diye aratırsanız çıkar- önerebilirim videoyu izlemeyenlere. Özetle ilk sezonu harika fakat 2. ve özellikle final sezonu olan 3.sezon gereksiz yere uzatılmış ilk sezonun tekrarı gibi sezonlar. Henüz izlememiş olan arkadaşlar, sizin yerinizde olsam sadece ilk sezonu izlerdim.